ประวัติอำเภอพิปูน



ประวัติอำเภอพิปูน ฉบับเต็ม ได้รวบรวมไว้เพื่อการศึกษาค้นคว้าของเยาวชนและเพื่อเป็นเครื่องปรุงแต่ง ต่อยอดองค์ ความ ร ู้ดูที่นี่ และ
ที่นี่ ครับ
ตั้ง
อำเภอพิปูน ตั้งอยู่ ณ จุดพิกัด 67146 หรือ nk 67146 ทางทิศตะวันออกเฉียงเหนือของอำเภอฉวาง ระยะทางประมาณ28 กิโลเมตร ในอดีต มี 2 ตำบล คือ
1. ตำบลพิปูน
2. ตำบลกะทูน

ตั้งอยู่ห่างจากศาลากลางจังหวัดนครศรีธรรมราช ระยะทางประมาณ 86 กิโลเมตร แต่เดิม ตำบลกะทูนและพิปูน ปกครอง
เป็นแขวง มีอยู่ 2 แขวง คือ
1. แขวงกะทูน
2. แขวงพิปูน

มีหัวหน้าปกครองเรียกว่า นายแขวง เป็นหัวหน้าปกครอง ดูแลรับผิดชอบ เท่าที่สืบทราบ ปรากฏดังนี้
1. แขวงกะทูน ได้แก่
1. ขุนเทพอักษร เป็น นายแขวง (ต้นตระกูลลาชโรจน์)
2. นายกล่อม ยังไม่ใช้นามสกุล (บุตรขุนเทพอักษร)
2. แขวงพิปูน ได้แก่
1. ขุนราษฎร์ธานีนิเวศน์
2. ขุนไชยธานี

ต่อมาทางราชการได้เปลี่ยนแปลงยกเลิกคำว่า " แขวง" มาใช้คำว่า "ตำบล " แทน คือ ตำบลกะทูน ตำบลพิปูน และเปลี่ยนตำแหน่งคำว่า " นายแขวง" มาเป็น " กำนัน" แทน
1. ตำบลกะทูน จากอดีตถึงปัจจุบัน มีกำนันรวม 10 คน คือ
1. นายกลาง ลาชโรจน์
2. นายรับ ลาชโรจน์
3. นายหนู เสนาสวัสดิ์
4. หมืนพงศ์เพียรกิจ(คุ่ย วุฒิพงศ์)
5 . ขุนประสาทสุขนิกร(รุ่น โสตทิพย์)
6 . นายหีด เพชรชนะ
7. นายนุช ลาชโรจน์
8. นายแสง ริยาพันธ์
9. นายบุญยืน บุญประดิษฐ์
10 นายเมธี บุญประดิษฐ์
11.นายมนต์มนัส สังข์เมฆ
2. ตำบลพิปูน จากอดีตถึงปัจจุบัน มีกำนันรวมทั้งสิ้น 11 คน คือ
1. ขุนไชยธานี
2. ขุนพิปูนเปรมประดิษฐ์
3. นายแมน จงจิตร
4. นายเอี่ยม ปรีชา
5. นายเขิม บำเพ็ญ
6. นายทวี ปรีชา
7. นายทวี อินทรฤทธิ์
8. นายพัน เพชรประพันธ์
9. นายอั้น ฤทธิชัย
10 นายมนตรี ราชรักษ์
11. นายวิพัฒน์ ศรีสว่าง

พ.ศ. 2515 กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย ได้ยกฐานะ ตำบลกะทูน ตำบลพิปูน เป็นกิ่ง อำเภอ แยกจากอำเภอฉวางได้แบ่งแยกตำบลเพิ่มขึ้น โดยแยกตำบลกะทูนออก เป็น
ตำบลเขาพระ 1 ตำบล และ แยกตำบลพิปูน ออกเป็นตำบลยางค้อม รวม 4 ตำบล และต่อมาได้แยกตำบลพิปูน เป็นตำบลควนกลาง อีก 1 ตำบล รวมทั้งสิ้น 5 ตำบล ได้แก่
1. ตำบลกะทูน มี 8 หมู่บ้าน หมู่ที่ 6 และ หมู่ที่ 8 เป็นหมู่บ้านแผ่นดินธรรม แผ่นดินทอง มี นายเมธี บุญประดิษฐ์ เป็นกำนันคนปัจจุบัน
2. ตำบลเขาพระ มี 12 หมู่บ้าน หมู่ที่ 3 หมู่ที่ 9 เป็นหมู่บ้านแผ่นดินธรรม แผ่นดินทอง มี นายถ้วน บ้าง เป็นกำนันคนแรกนายสมพร สมทรัพย์ คนต่อมา และ นายเสนอ ราชพิบูลย์ และนายสุพล คะเชนทร์ เป็นกำนันคนปัจจุบัน
3.ตำบลพิปูน มี 7 หมู่บ้าน หมู่ที่ 6 เป็นหมู่บ้านแผ่นดินธรรมแผ่นดินทอง ปัจจุบัน นายวิพัฒน์ ศรีสว่าง เป็นกำนัน
4. ตำบลยางค้อม มี 9 หมู่บ้าน หมู่ที่ 1,2,5,6 และ8 เป็นหมู่บ้านแผ่นดินธรรมแผ่นดินทอง ปัจจุบัน นายไพรัช บริพันธ์ เป็นกำนัน
5. ตำบลควนกลาง มี 6 หมู่บ้าน มี นายไกรสิทธิ์ ว่องสกุล เป็นกำนัน

ที่ตั้งที่ว่าการอำเภอพิปูน
ที่ตั้งที่ว่าการอำเภอพิปูน ตั้งอยู่ ในหมู่ที่  1 ตำบลพิปูน ชื่อบ้าน "ท้ายสำเภา" หน่วยงานหลายสังกัดได้แยกตัวเป็นเอกเทศ แต่อยู่ในศุนย์ราชการอำเภอพิปูน ได้แก่
1. สถานีตำรวจภูธรพิปูน
2. สาธารณสุขอำเภอพิปูน
3. สำนักงานที่ดินอำเภอพิปูน
4. เกษตรอำเภอพิปูน
5. เทศบาลตำบลพิปูน



ที่ว่าการอำเภอพิปูน ตั้งอยู่ด้านขวาของถนนลาดยาง โครงการผลิตผลเพื่อการเกษตรสาย 4194 ของกรมทางหลวง (พิปูน*ควนสงสาร) นายอำเภอคนแรก ได้สร้างรูปปั้นของ ขุนพิปูน(เมือง จงจิต) อดีตกำนันตำบลพิปูน ที่ดินของที่ว่าการอำเภอพิปูนและของส่วนราชการอื่น ๆ รวมทั้งบ้านพักข้าราชการ เป็นที่ดินของวัดร้าง ชื่อ "วัดระแนะ" สังกัดกรมศาสนากระทรวงศึกษาธิการ แต่เนื้อที่วัดไม่เพียงพอ ก็ได้มีบุคคล อุทิศที่ดินของตนให้แก่ทางราชการ 3 ราย คือ
1. นายทอง แช่ม
2. นายจับ ก๋งเม่ง
3. นายปั้น อินทรินทร์


ภูมิประเทศ อำเภอพิปูน มีภูเขาล้อมรอบ แทบไม่มีทางเข้าออก แต่ผู้นำในท้องถิ่นได้ดำเนินการจัดสร้างถนนสาย
สำคัญ คือ

1. ถนนสายหาดแย้ หมู่ที่ 5 ตำบลยางค้อม ถึง ควนสงสาร ตำบลละอาย อำเภอฉวาง ภายใต้
การนำของ พระครูพิสิทธิอรรถการ (พ่อท่านคล้าย วาจาสิทธิ์) และขุนพิปูนเปรมประดิษฐ์อดีตกำนันตำบลพิปูน
2.ถนนสายห้วยตรีด ท้องที่หมู่ที่ 11 ตำบลเขาพระ ถึง ตลาดห้วยปริก ตำบลห้วยปริก อำเภอ
ฉวางในปัจจุบัน (เดิมเป็นตำบลกะเปียด เพิ่งแยกตัวเป็นตำบลห้วยปริก) ถนนสายนี้เดิมที พระทอง สิริรัตโน (พระ
ครูสังฆรักษ์) อดีตเจ้าอาวาสวัดหน้าเขา(วัดทองทำนุ) เป็นผู้ริเริ่มชักชวนชาวบ้าน ที่ตั้งภูมิลำเนาบริเวณเส้นทาง
ทำการบุกเบิกขยายเส้นทางที่มีมาตั้งแต่เดิมจากบ้านหน้าเขา ถึงบ้านกะทูนเหนือ จนได้ที่ดินจาก นายถัด มุ่ย ได้
สร้างสำนักสงฆ์ และต่อมาได้ตั้งเป็นวัด ได้รับชื่อว่า วัดศรีมาราม ในเวลาต่อมา ขุนภักดีราชกิจ (สง่า คามณียานนท์)นายอำเภอฉวางได้ดำเนินสร้างเป็นถนนดิน จากป้ายสถานีรถไฟห้วยปริก(สถานีรถไฟบ้านห้วยปริก) ผ่านหน้าบ้านนาสัญญา บ้านโคกไม้แดงมาบรรจบกับเส้นทางที่กล่าวมาแล้วข้างต้น และต่อมา บริษัทกิตติพงษ์ทองคำ จำกัด ได้รับสัมปทานเหมืองแร่ที่บ้านห้วยทรายขาว หมู่ที่ 5 ตำบลกะทูน ฮำเภอฉวาง(ในขณะนั้น) ได้ทำการขนส่งวัสดุ อุปกรณ์การทำเหมืองแร่ และขนส่งสินแร่
ในวันนี้ ทางราชการได้พัฒนาจนเป็นถนนลาดยาง สาย 4224 ของกรมทางหลวงที่ดินสาธารณะ
ในอดีต ท้องที่ตำบลกะทูน อำเภอพิปูน เป็นตำบลหนึ่งของอำเภอฉวาง นายอำเภอฉวางได้จดทะเบียน
ที่ดินในการปกครองของ 2 ตำบลนี้ เป็นที่สาธารณะซึ่งประชาชนใช้ประโยชน์ร่วมกันในการเลี้ยงสัตว์ ปรากฏหลักฐานอยู่ ณสำนักงานที่ดิน ที่ดินสาธารณะดังกล่าว รวม 5 แปลง ตามทะเบียนหลักฐานเลขที 127/2477 และ 128/2477 ลงวันที่18 ตุลาคม 2477 ในสมัยของขุนราชรักษา ดำรงตำแหน่งนายอำเภอ ได้แก่


1. ป่าห้วยช่อง ปัจจุบันตั้งอยู่ในหมู่ที่ 3 และ 8 ตำบลกะทูน มีถนนลาดยางสาย 4224 ผ่าน เนื้อที่ประมาณ
8381 ไร่ ทางราชการเคยรายงานกล่าวโทษผู้บุกรุกมาแล้วหลายราย และกรมทรัพยากรธรณี ได้ออกประทานบัตร ให้ห้างหุ้นส่วนจำกัด เหมืองแร่สินดำรงค์ ตั้งเป็นโรงงานอุตสาหกรรมทำเหมืองมาแล้ว ยิ่งกว่านั้นได้ออกเอกสารสิทธิให้เอกชนบางรายด้วย

2. ป่าห้วยท้อน ปัจจุบันอยู่ในท้องที่หมู่ที่ 10 ตำบลเขาพระ มีเนื้อที่ประมาณ 600 ไร่ ทางราชการโดย
กรมทรัพยากรธรณี เคยออกประทานบัตรให้แก่บริษัทจำกัด ตั้งโรงงานอุตสาหกรรมเหมืองแร่ และครั้งสุดท้ายก่อนเกิดอุทกภัยภาคใต้ โรงเรียนพิปูนสังฆรักษ์ประชาอุทิศ ได้รับอนุญาตให้เข้าไปใช้ที่ดินแปลงนี้เพื่อสร้างแปลงเกษตร เนื้อที่ 100ไร่เศษและยกเลิกหลังจากเกิดอุทกภัย


3.ป่าคลองผวน ปัจจุบันตั้งอยู่ ในหมู่ที่ 9 ตำบลเขาพระ มีเนื้อประมาณ 105 ไร่ ปัจจุบันเป็นกรรมสิทธิ์ของ
เอกชน โดยเอกชนบุกเบิกทำนาข้าว ทิศตะวันออกที่ดิน นายนิล คาน พี่ชายต่างมารดากับพ่อหลวงพลอย อโนโม

4. ป่าหนานกลวง ปัจจุบันตั้งอยู่ในพื้นที่หมู่ที่ 9 ตำบลยางค้อม สองข้างถนนลาดยาง 4194 (พิปูน-ควนสงสาร)
เนื้อที่ประมาณ 4,000 ไร่เศษ ประชาชน เข้าไปบุกเบิกปรับเป็นที่นา ที่สวน บ้านอยู่อาศัย ที่ดินของเอกชนบางราย
ได้รับโฉนดตราจองก็มี

5. ป่าห้วยรากไม้ ปัจจุบันตั้งยู่ในท้องที่ตำบลยางค้อมและตำบลควนกลาง เป็นส่วนใหญ่ เนื้อที่ประมาณ
10,000ไร่เศษ
เมื่อประมาณ พ.ศ. 2520 ที่ผ่านมา ผู้แทนท้องถิ่น ได้เคยเสนอสภาจังหวัดขอเพิกถอนที่ดินสาธารณะ ซึ่ง
ประชาชนใช้ประโยชน์ร่วมกันในการเลี้ยงสัตว์ ทั้ง 5 แปลง เพื่อ นำมาจัดสรรให้ประชาชนในท้องที่อำเภอพิปูน แก่ผู้ที่ไม่มีที่อยู่อาศัยและมีที่ดินเป็๋นของตนเอง เพื่อป้องกันการบุกรุกป่าสงวน แต่ทางราชการไม่ยินยอม และต่อมาผู้แทนระดับท้องถนิ่ ได้เสนอให้ออกหนังสือสำคัญ สำหรับที่หลวง (น.ส.ล.) กรมที่ดินได้ส่งเจ้าหน้าที่มา 1 นาย
ตั้งแต่วัดนั้นจนถึงบัดนี้ ก็ยังไม่ได้ออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวง และคำตอบของเจ้าพนักงานบริหารที่ดินระดับ
จังหวัดในสมัยนั้นได้ตอบให้ทราบเป็นหลักฐาน สรุปความว่า กระทรวงมหาดไทย มีนโยบายที่จะออกหนังสือสำคัญสำหรับที่หลวงให้แล้วเสร็จภายใน พ.ศ. 2524


ป่าไม้
ป่าไม้เป็นที่ทราบแล้วว่า อำเภอพิปูน มีภูเขาล้อมรอบ และเป็นต้นน้ำลำธาร กระทรวงเกษตรและสหกรณ์
ได้ประกาศเป็นป่าสงวน แต่ต่อมา ก่อนเกิดอุทกภัยภาคใต้ ทางราชการได้อนุญาตให้ ห้างหุ้นส่วนจำกัด สัมปทานป่าไม้ป่าปลายคลองกะทูน ป่าปลายคลองผวน ป่าปลายคลองคันเถน ป่าปลายคลองจันราก อันเป็นป่าต้นน้ำของคลองกะทูนคลองดินแดง ต่อมาประชาชนจำนวนหลายรายชื่อในท้องที่ หมู่ที่ 3,5และ 8 ตำบลเขาพระ ได้ขอร้องให้เลิกสัมปทานแต่ไม่สำเร็จ


 
                                                          ขอขอบคุณ 1.พระครูเชาวนาภิธาน อดีตเจ้าคณะอำเภอพิปูน
                                                                  2. อาจารย์เจริญ ไชยรัตน์ อดีต สจ.เขตพิปูน
                                                                  3. อบต.กะทูน
                                                                  4. นายน้อม ปรีชา
                                   


                                                                           สมบูรณ์ ศิริรักษ์
                                                                      รวบรวมและเรียบเรียง
                                                                         8 กุมภาพันธ์ 2530