ประวัติตระกูล "ริยาพันธ์"    
         
  ประวัติตระกูลริยาพันธ์ อย่างคร่าว ๆ และ ตระกูลอื่น ๆ ข้อสัณนิษฐาน เส้นทางเชื่อมข้ามสองฝั่งชายทะเล จากสารคดีท่องเที่ยวเรื่อง “ร่องรอยของคน จากถ้ำสู่เมืองท่า ริมฝั่งอันดามัน” เขียนเรื่องโดย ฐากูร โกมารกุล ณ นคร ใน อนุสาร อ.ส.ท. ฉบับเฉลิมพระชนมพรรษามหาราชา ธันวาคม ๒๕๔๖ มีประเด็นที่กล่าวถึงแม่น้ำตาปีไว้น่าสนใจว่า น่าจะเป็นเส้นทางเชื่อมต่อข้ามฝั่งจากกระบี่-พังงา ข้ามมาทางฝั่งสุราษฎร์ธานี ตั้งแต่ในสมัยโบราณ เป็นการข้ามจากชายฝั่งอันดามันมาชายฝั่งอ่าวไทย โดยมี 2 เส้นทางคือ 1. ในเขตจังหวัดกระบี่ ใน อ.คลองท่อม จากคลองท่อม สามารถเดินบกข้ามไปลงคลองสินปุน ซึ่งไหลไปลงแม่น้ำตาปี ที่ ต.สินปุน อ.พระแสง ล่องตามแม่น้ำตาปีไปออกอ่าวไทยที่บ้านดอน 2. ในเขตจังหวัดพังงา ไปตามลำน้ำตะกั่วป่า ผ่านเขาพระนารายณ์ ไปตัดข้ามเขาสกที่บ้านช้างอา จากนั้นใช้เส้นทางตามลำน้ำพุมดวง ซึ่งไหลลงไปเชื่อมแม่น้ำตาปี ไปบ้านดอนออกอ่าวไทย ซึ่งใกล้ๆ กันนั้นมีแหล่งโบราณคดีแหลมโพธิ์ อ.ไชยา อยู่ในยุคสมัยเดียวกันกับที่แหล่งโบราณคดีบ้านทุ่งตึก บนเกาะคอเขา ที่ปากแม่น้ำตะกั่วป่า จังหวัดพังงา ตำนานการทวนแม่น้ำตาปีขึ้นไปสร้างชุมชนใหม่ ที่ อ.พิปูน จ.นครศรีธรรมราช ซึ่งเป็นพื้นที่ต้นน้ำตาปี มีตำนานบอกเล่าจากผู้เฒ่าผู้แก่ของชุมชนว่า ชุมชนแห่งแรกของพิปูน คือ บ้านปลักใหญ่ ซึ่งในปัจจุบัน คือ บ้านเก่า ใน ต.ยางค้อม เป็นชุมชนที่เกิดจากประชาชนอพยพข้ามแม่น้ำตาปีมาจากชุมชนวัดพริก ที่อยู่ฝั่งตรงกันข้าม ชาวพิปูนดั้งเดิมนั้นมีจำนวนน้อย ประกอบอาชีพการเกษตรแบบดั้งเดิม ต่อมาในระยะหลังได้มีชาวจีนจากพื้นแผ่นดินใหญ่ ลี้ภัยการเมือง แล่นเรือทวนน้ำขึ้นมาทางแม่น้ำตาปี มาตั้งรกรากอยู่บริเวณต้นน้ำคลองกะทูน และต้นน้ำคลองดินแดง ชาวจีนดังกล่าวได้มาสร้างอาชีพใหม่ นำเอาวิธีการสมัยใหม่มาใช้ในพื้นที่ อ.พิปูน เช่น การขุดแร่ และปลูกยางพารา ซึ่งในสมัยนั้น ชาวจีนกลุ่มนี้เรียกต้นยางพาราว่า ดีบุกเขียว(green tin) ชาวจีนที่เข้ามาตั้งรกรากใหม่ดังกล่าว เมื่อก่อนใช้แซ่กันอยู่ แต่เมื่อแต่งงานกับคนไทยชาวพิปูน ก็เปลี่ยนมาใช้นามสกุลทำให้เกิดนามสกุลใหม่ขึ้นในพื้นที่ อ.พิปูน เช่น จากที่เดิมใช้แซ่บ้าง เปลี่ยนเป็น บ้างสกุล, แซ่ว่อง เป็น ว่องสกุล นอกจากนี้ บางนามสกุลก็ได้ตัดคำว่า "แซ่" ออกไป คงเหลือไว้เพียงคำเดียว เช่น ยับ, กรรม, เอก เป็นต้น นอกจากชาวจีนพื้นแผ่นดินใหญ่ ที่เข้ามาพึ่งพระบรมโพธิสมภารแล้ว ในสมัยนั้น ก็ยังมีตระกูลใหญ่ตระกูลหนึ่งในจังหวัดสุราษฎร์ธานี ได้สังเกตและติดตามชาวจีนกลุ่มเหล่านั้นมาสร้างถิ่นฐานใหม่ คือ ตระกูล " ริยาพันธ์" ตระกูลริยาพันธ์ เป็นตระกุลที่มาจากตระกูล "นึกได้" กับ ตระกูล "แก้ววัดปริง" ซึ่งอาศัยอยู่บริเวณบ้านเขาเขียว จังหวัดสุราษฏร์ธานี นำโดย หมื่นกฤช แม่หอมหวล ได้แล่นเรือทวนน้ำมามาขึ้นที่บริเวณหมู่ที่ 6 ตำบลกะทูนในปัจจุบัน หลังจากนั้น ชาวบ้านได้คัดเลือกให้ หมื่นกฤช เป็นผู้นำชุมชน ต่อมาคนของตระกูลนึกได้ ก็ได้ขอตั้งนามสกุลใหม่ เมื่อทางราชการได้ประกาศ พระราชบัญญัตินามสกุล ในสมัยรัชกาลที่ 6 เมื่อวันที่ 1 เมษายน พ.ศ.2460 ว่า "ริยาพันธ์" นอกจากนี้ในอำเภอพิปูนยังมีตระกูลใหญ่ ๆ หลายตระกูล เช่น ตระกูล จงจิต(จงจิตร,จงจิต,จงจิตต์) มาจากต้นตระกูลเดิม ของขุนพิปูนเปรมประดิษฐ์ ผู้ปกครองเมืองพิปูนในระหว่าง ปี พ.ศ.2439 – 2475 ตระกูล ศรีเปารยะ เป็นนามสกุลพระราชทานจากล้นเกล้าล้นกระหม่อมรัชกาลที่ 6 ตระกูล"ปรีชา" สืบเชื่อสายมาจาก ขุนพิพิธปรีชา , ตระกูล เพชรประพันธ์, วงศ์พิพันธ์, วงศ์สวัสดิ์ เป็นต้น ทั้งหมดนี้ ได้มาจากการรวมญาติของตระกูล ริยาพันธ์ เมื่อ 2535 ข้อมูลจาก Somboon Webdesign