โครงการอ่างเก็บน้ำตามพระราชดำริ
สมยานาม “ เมืองสองอ่าง” ของอำเภอพิปูน หมายถึง อ่างเก็บน้ำคลองกะทูน และอ่าง
เก็บน้ำคลองดินแดง อันเนื่องจากจากรพระราชดำริ มีประวัติความเป็นมา โครงการ
ปริมาณงานและการดำเนินการที่ผ่านมาแล้ว ตั้งแต่เริ่มโครงการถึงปัจจุบัน ดังนี้
อำเภอพิปูน ได้ประสบชะตาด้วยภัยธรรมชาติที่เรียกว่า “อุทกธรณีภัย” คือ น้ำท่วมและ
แผ่นดินถล่ม ไม้ซุงถูกพัดพามาทับถมบ้านเรือนของประชาชนที่ตำบลกะทูนทั้งหมด และ
ตำบลอื่นอีกมากบ้างน้อยบ้าง ทำให้ประชาชนเสียชีวิต ทรัพย์สิน เป็นจำนวนมากมาย
มหาศาล ชนิดที่ไม่เคยมีมาก่อนในประเทศไทย แม้พายุที่พัดผ่านหลมตะลุมพุก เมื่อปี
พ.ศ. 2505 และพายุเกย์ที่พัดจังหวัดชุมพรในปีถัดมา ก็ไม่หนักหนาสาหัสเท่ากับเหตุ
อุทกภัยที่เกิดกับอำเภอพิปูนในปี พ.ศ. 2531
มหาภัยพิบัติในครั้งนั้น ทำให้ชาวพิปูนที่เหลือตายต้องอพยพไปอยู่อาศัยในที่ต่าง ๆ
หลายแห่ง คือ
1. กิ่งอำเภอลำทับ จังหวัดกระบี่
2. นิคมสร้างตนเองพัฒนาภาคใต้ อำเภอควนกาหลง จังหวัดสตูล
3. ที่ดินป่าสงวนกรุงหยัน ตำบลกุแหระ อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช
4. ที่ดินทุ่งนาเมืองชัย ตำบลท่ายาง อำเภอทุ่งใหญ่ จังหวัดนครศรีธรรมราช
นอกจากนี้ ยังจัดการช่วยเหลือประชาชนผู้ประสบภัยอยู่ในพื้นที่อำเภอพิปูน 5 แห่ง คือ
1. ชุมชนบ้านห้วยตรีด ตำบลเขาพระ2. ชุมชนบ้านห้วยช่อง
3. ชุมชนแสงทองส่องใต้ บ้านห้วยทรายขาว ตำบลกะทูน
4. ชุมชนบ้านดอกประดู่ ตำบลยางค้อม
5. ชุมชนสันติสุข ตำบลเขาพระ
การสงเคราะห์ช่วยเหลือของจังหวัด กรมประชาสงเคราะห์ หรือแม้แต่รัฐบาล เป็นการ
ช่วยเหลือหรือบรรเทาสาธารณภัยเฉพาะหน้า ส่วนโครงการหมู่บ้านจุฬาภรณ์พัฒนา เป็น
การช่วยเหลือพัฒนาแบบถาวร แต่ก็มิได้หมายความว่า ชาวพิปูน หรือแผ่นดินพิปูนจะ
ปลอดจากมหาภัยอย่างเด็ดขาด ด้วยเหตุนี้เอง จึงเกิดโครงการป้องกันภัยอย่างถาวรขึ้น
จากพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว คือ
1. โครงการสร้างอ่างเก็บน้ำคลองกะทูน อันเนื่องมาจากพระราชดำริ
2. โครงการสร้างอ่างเก็บน้ำคลองดินแดง อันเนื่องมาจากพระราชดำริ

โครงการอ่างเก็บน้ำคลองกะทูนอันเนื่องมาจากพระราชดำริ

พระราชดำริวัตถุประสงค์
พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงห่วงใยต่อปัญหาและความเสียหายอันเนื่องมาจากการ
เกิดอุทกภัยที่เกิดขึ้นครั้งนี้เป็นอย่างยิ่ง จึงพระราชทานพระราชดำริ เมื่อวันที่ 24
ธันวาคม 2531 ให้กรมชลประทานและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง พิจารณาสภาพพื้นที่
บริเวณบ้านกะทูนเหนือและกะทูนใต้ และพื้นที่เพาะปลูก จำนวนหลายพันไร่สองฝั่งคลอง
กะทูน เพื่อดำเนินการจัดสร้างอ่างเก็บน้ำคลองกะทูน
ลักษณะของโครงการ
โครงการอ่างเก็บน้ำคลองกะทูน เป็นโครงการพัฒนาแหล่งน้ำเพื่อประโยชน์ในการ
บรรเทาอุทกภัย พื้นที่สองฝั่งแม่น้ำตาปีตอนล่าง โดยมีรายละเอียดของโครงการ คือ
ทำเลที่สร้างเขื่อนดินในแปนที่ตามมาตราส่วน 1:250,000 แผ่น ระว่าง 4926 III
พิกัด 47 ..P HK 580–465 อำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช
พื้นที่รับน้ำฝนเหนือเขื่อน 114 ตารางกิโลเมตร
ปริมาณน้ำเฉลี่ยทั้งปีในบริเวณพื้นที่รับน้ำฝนเหนือเขื่อน 1,890 มิลลิเมตร
ปริมาณน้ำเฉลี่ยทั้งปีที่ไหลลงอ่างเก็บน้ำ ประมาณ 83 ล้านลูกบาศก์เมตร
เขื่อนดินสูงประมาณ 24 เมตร
เขื่อนดินยาวประ 1,964 เมตร
ความจุอ่างเก็บน้ำ ระดับต่ำสุด 15 ล้านลูกบาศก์เมตร
พื้นที่ผิวน้ำที่ระดับน้ำสูงสุด 5,000 ไร่
ราคาก่อสร้าง 633,514,000 บาท
ประโยชน์ของโครงการ
1. ช่วยบรรเทาอุทกภัยพื้นที่เพาะปลูก และบ้านเรือนประชาชนสองฝั่งแม่น้ำตาปี ด้าน
ท้ายอ่างเก็บน้ำ ในเขตหลายอำเภอได้อย่างสมบูรณ์
2. น้ำในอ่างสามารถนำไปใช้เพื่อการเพาะปลูก สำหรับพื้นที่สองฝั่งแม่น้ำตาปีได้พื้นที่ไม่
น้อยกว่า 12,500 ไร่
3. เป็นแหล่งเพาะเลี้ยงปลาน้ำจืดขนาดใหญ่
4. เป็นแหล่งท่องเที่ยว




โครงการอ่างเก็บน้ำคลองดินแดง
โครงการอ่างเก็บน้ำคลองดินแดง เป็นโครงการพัฒนาแหล่งนี้ เพื่อประโยชน์ในการ
บรรเทาอุทกภัยพื้นที่สองฝั่งคลองดินแดง และแม่น้ำตาปีตอนล่าง
เขื่อนเก็บกักน้ำทำ
เลที่สร้างเขื่อน ในแผนที่มาตราส่วน 1: 50,000 แผ่น ระวาง III พิกัด 47P NK
660–502 อำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช
พื้นที่รับน้ำฝนเหนือเขื่อน 122 ตารางกิโลเมตร
ปริมาณรับน้ำฝน เฉลี่ยทั้งปีในบริเวณพื้นที่รับน้ำฝนเหนือเขื่อน 1,900 มิลลิเมตร
ปริมาณน้ำเฉลี่ยทั้งปีไหลลงอ่างเก็บน้ำ ประมาณ 87 ล้านลูกบาศก์เมตร
เขื่อนดินสูง 24 เมตร
เขื่อนดินยาว 2,260 เมตร
ความจุอ่างเก็บน้ำที่ระดับเก็บกัก 60 ล้านลูกบาศก์เมตร
พื้นที่ผิวน้ำที่ระดับน้ำสูงสุด 4,000 ไร่
ประโยชน์
. ช่วยบรรเทาอุทกภัยพื้นที่เพาะปลูกและบ้านเรือนราษฎรสองฝั่งคลองดินแดง ด้านท้าย
อ่างเก็บน้ำ และร่วมกับอ่างเก็บน้ำคลองกะทูน ช่วยบรรเทาอุทกภัยสองฝั่งแม่น้ำตาปี
อย่างสมบูรณ์
2. น่ำในอ่างเก็บน้ำสามารถนำไปใช้ในการเพาะปลูกสำหรับพื้นที่สองฝั่งคลองดินแดง
และแม่น้ำตาปีได้ พื้นที่ไม่น้อยกว่า ๒๐,๐๐๐ ไร่
3. เป็นแหล่งเพาพันธุ์ปลาน้ำจืดขนาดใหญ่
4. บริเวณอ่างเก็บน้ำจะเป็นแหล่งท่องเที่ยวและสถานที่พักผ่อนหย่อนใจของประชาชน
อีกทางหนึ่ง
ค่าก่อสร้าง
ค่าก่อสร้าง 844,029,000 บาท
นอกจากนี้ การอพยพประชาชนที่ได้รับความเสียหายจากอุทกภัยในครั้งนี้ สถาบันวิจัย
จุฬาภรณ์ โดยมี สมเด็จพระเจ้าลูกเธอ เจ้าฟ้าจุฬาภรณ์วลัยลักษณ์เอก อัคราชกุมารี ทรง
มีพระเมตตา จัดสร้างที่พักให้แก้ประชาชนที่ประสบภัยพืบัติในครั้งนั้น โดยได้จัดสร้าง
หมู่บ้านจุฬาภรณ์พัฒนา 2 ขึ้นที่ หมู่ที่ 11 ตำบลเขาพระ อำเภอพิปูน และได้มีการ
พัฒนาอาชีพต่าง ๆ เช่น งานด้านการประมง การเกษตร และพัฒนาผลิตภัณฑ์ในพื้นที่หมู่
ที่ 11
 
         
     
         
                 
  ขอขอบคุณทุกท่านที่ได้ให้ข้อมูลแก่กระผม เพื่อพัฒนาหลักฐานทางประวัติศาสตร์ของอำเภอพิปูน เพื่อการสืบค้นของนักเรียน นักศึกษาและผู้แสวงหาความรู้โดยทั่วไป   สมบูรณ์ ศิริรักษ์ ถ่ายภาพและบันทึกเรื่องราว